- تعداد نمایش : 41
- تعداد دانلود : 48
- آدرس کوتاه شده مقاله: https://bahareadab.com/article_id/1912
- کد IranDOI مقاله: IranDOI:10.irandoi.2002/bahareadab.2025 .18 .7986
سال : 18
شماره : 10
شماره پی در پی : 116
ماهنامه علمی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
سال 18،
شماره 10،
،
شماره پی در پی 116
سبکشناسی نحوی داستان «موسی و شبان»
صفحه
(21
- 39)
مسیب شفیعیکیا ، خدیجه بهرامی رهنما (نویسنده مسئول)، مریم یوزباشی ، زهره نورایینیا
تاریخ دریافت مقاله
: تیر 1404
تاریخ پذیرش قطعی مقاله
: مهر 1404
چکیده
زمینه و هدف: سبکشناسی نحوی، شاخه ای از سبکشناسی لایه ای است که ویژگیهای دستوری و ساختار جمله را در یک اثر ادبی مورد بررسی قرار میدهد. سبک شناسی نحوی، از ساختاری نظام مند برخوردار است که به بررسی پیوند فرم و محتوا و کشف سبک منحصر به فرد یک شاعر یا یک نویسنده که در پس اغراض کلامی پنهان است، میپردازد. در این رویکرد، سبکشناس از سطح واژگان فراتر میرود و به کشف زیباییهای ساختاری یک اثر دست مییابد.
روشها: این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی، مسئله الگوهای نحوی، انحراف از زبان معیار و تشخص سبکی مولانا را در داستان «موسی و شبان» مورد سبکشناسی نحوی قرار میدهد.
یافته ها: بندهای نشاندار، بسامد بیشتری در این داستان داشته است. اغلب جمله ها کوتاه هستند و جمله های مرکب نیز ساختار پیچیده ای ندارند. کوتاهی جمله ها، به بیان روایی و انتقال اندیشه سرعت بیشتری بخشیده است. سبک گسسته و همپایه، بر خلاف سبک وابسته و متصل و تودرتو بسامد فراوانی دارد و ضرباهنگ بیشتری را در روایت داستان به وجود آورده است.
نتیجه گیری:پیوستارهای معنایی و دستوری باعث استحکام و انسجام متن شده است. وجه اخباری، بسامد فراوانی نسبت به دیگر انواع وجه در این داستان دارد. بنابراین ساختار نحوی جمله ها، در انتقال صریح اندیشه های عارفانه و عاشقانه مولانا مؤثر قلمداد شده اند.
کلمات کلیدی
سبکشناسی نحوی
, داستان موسی و شبان
, نشاندار بودن بندها
, وجه فعل
, همپایگی نحوی
- اثنیعشری کهنوجی، فهیمه؛ رخشانی، انیس و سلیمنژاد، پریسا. (۱۳۹۹). «بررسی انسجام زبانی (ارجاع، حذف و جایگزینی) براساس نظریه هلیدی و رقیه حسن در داستان آشغالدونی غلام حسین ساعدی»، دهمین همایش ملی پژوهشهای زبان و ادبیات فارسی ، صص ۶۵-۵۷.
- اسدی، سمیه و علی زاده، ناصر. (۱۳۹۶). «ساختار نحوی معارف بهاءولد، بر اساس الگوی سبک شناسی لایه ای»، متن شناسی ادب فارسی، ش ۴ (پیاپی ۳۶) ، صص ۲۱ -۱.
- اکبری، منوچهر و صادقی، عمران. (۱۳۹۸).«سبک شناسی لایه ای داستان«پرسه در خاک غریبه» احمد دهقانی»، ادبیات پایداری، ش ۲۱، صص ۵۴ – ۲۷.
- البرزی، پرویز. (۱۳۸۶). مبانی زبان شناسی متن، تهران: امیرکبیر.
- بهار، محمدتقی. (۱۳۷۶). سبکشناسی(تاریخ تطور نثر فارسی)، تهران: زوار.
- بهرامی رهنما، خدیجه. (۱۴۰۲). «ساخت مبتدایی در منطقالطیر»، پژوهشهای دستوری و بلاغی، ش۲۳، صص۲۰۳-۱۸۳.
- بهرامی رهنما، خدیجه. (۱۴۰۳). «عناصر انسجامساز متنی در منطقالطیر بر اساس آرای هلیدی و حسن»، پژوهشنامه متون ادبی دوره عراقی، ش۵(۱)، صص۴۳-۱۷.
- حسینی، صباح؛ گذشتی، محمدعلی و شیبانی اقدم، اشرف. (۱۴۰۲). «بررسی سبک شناسی لایه ای اشعار عارف سنندجی»، بهارستان سخن، ش ۶۲، صص ۵۲ – ۲۹.
- حمیدی، سیدجعفر و شهبازی، محمدرضا. (۱۳۹۷). «سبک شناسی لایه ای رمان هستی از فرهاد حسن زاده»، تفسیر و تحلیل متون زبان و ادبیات فارسی (دهخدا)، ش ۳۸، صص ۵۸ – ۴۱.
- زرینی، علی و طاهری، حمید. (۱۴۰۱). «سبکشناسی لایه نحوی در داستان سمک عیّار»، متنپژوهی ادبی، دوره۲۶، ش ۹۱، صص۳۱۳-۲۸۹.
- سبزی، حسین و صادقی، محمود. (۱۴۰۴). «تحلیل و بررسی سبکی نسخ خطی خُطَب با رویکرد سبک شناسی لایه ای»، سبک شناسی نظم و نثر فارسی(بهار ادب)، س ۱۸، صص ۱۷۶- ۱۵۱.
- شمیسا، سیروس. (۱۳۷۶). سبک شناسی شعر، تهران: فردوس.
- شمیسا، سیروس. (۱۳۸۰). کلیّات سبکشناسی، تهران: فردوس.
- عرب عامری، فاطمه؛ حسنزاده میرعلی، عبداله و شکری، یداله. (1400). تحلیل و بررسی مقامات حمیدی با رویکرد سبکشناسی لایه ای. سبکشناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)، 14(10 (پیاپی 68) )، 217-240.
- فتوحی، محمود. (۱۳۹۰). سبکشناسی نظریه ها، رویکردها و روشها، تهران: سخن.
- کوچکزاده، مقدسه؛ غنیپور ملکشاه، احمد؛ باقری خلیلی، علیاکبر و رضوانیان، قدسیه. (1401). سبکشناسی لایه ای تذکره الاولیاء عطار در سه لایه واژگانی، نحوی و بلاغی. کاوشنامه زبان و ادبیات فارسی, 23(54), 47-89.
- گودرزی، معصومه و تاج بخش، اسماعیل(1403) «سبک شناسی لایه ای دیوان منصف قاجار»، سبک شناسی نظم و نثر فارسی(بهار ادب)، س ۱۷، ش ۱۲، صص ۲۳۴- ۲۰۷.
- محسنی نیا، ناصر و علی نقی، حسین. (۱۳۹۹). «سبک شناسی لایه آوایی اشعار کمال الدین اسماعیل و اثیر اومانی، بر اساس سبک شناسی لایه ای»، متن پژوهی ادبی، ش ۸۳ ، صص ۳۳۳ – ۲۹۷.
- محمدیافشار، هوشنگ و شایان مهر، کبرا. (۱۳۹۶). «سبک شناسی لایه ای مجموعه اشعار قیصر امین پور»، ادبیات پایداری، ش ۱۶، صص ۲۸۱ – ۲۵۹.
- مظفریساغند، الهام و قائمی، فرزاد (۱۴۰۱) «تحلیل سبک شناختی نشان دارهای ایدئولوژیک در همایون نامه عبدالرزاق دنبلی»، کاوش نامه زبان و ادبیات فارسی، ش ۵۵، صص ۹۴- ۶۳.
- مولوی، جلالالدین. (۱۳۷۹). مثنوی معنوی، به سعی و اهتمام رینولد الین نیکلسون، تهران: امیرکبیر.
- مهاجر، مهران و نبوی، محمد (۱۳۹۳) به سوی زبان شناسی شعر، تهران: آگه.
- میرزایی، وحید و همکاران (۱۴۰۰) «بررسی انسجام در ساختار نحوی شعر مقاومت»، نقد ادب معاصر عربی، س ۱۲(پیاپی ۲۴)، صص۱۸۴-۱۶۵.
- وحیدیان کامیار، تقی (۱۳۸۶) دستور زبان فارسی(۱)، تهران: سمت.